18 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1981

Μετά από μια επταετία από την ίδρυση του το ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ κερδίζει τις εκλογές με ποσοστό 48,06% και 172 έδρες έναντι 35,86% της ΝΔ (Γεώργιος Ράλλης) και 115 έδρες και 10,93% του ΚΚΕ (Χαρίλαος Φλωράκης) και 13 έδρες. Άλλο κόμμα δεν μπήκε στη Βουλή σε εκείνες τις εκλογές.

Η μυθική αφήγηση του Ανδρέα άγγιξε ολόκληρο το λαό χαρακτήρισε μια ολόκληρη εποχή. Δύσκολα περιγράφονται οι προσδοκίες και τα συναισθήματα της εποχής – πολύ πιο δύσκολα  περιγράφεται η ατμόσφαιρα της νύχτας των εκλογών. Όλες οι δημοκρατικές δυνάμεις από το κέντρο και πέρα γιόρταζαν. Η Δεξιά είχε συντρίβει και είχε έλθει η στιγμή της εθνικής συμφιλίωσης μέσα από την παραδοχή ότι όλοι οι Έλληνες είναι ίσοι! Σα να άλλαζε κάτι στην ατμόσφαιρα, που από γκρίζα και μουντή γέμιζε χρώμα και άρωμα! Με τον Ανδρέα ζήσαμε μια τη στιγμή που μαζί  χαράχτηκε ανεξίτηλα στην ψυχή μας και θα αποτελεί τμήμα του υποσυνείδητου μας για πάντα. Γιατί ο Ανδρέας εκτός από πολιτικός ήταν και ψυχοθεραπευτής που μάγευε τους ανθρώπους και έριχνε βάλσαμο στην ψυχή τους. Μιλούσε για όλα αυτά που άγγιζαν το μέσο Έλληνα και του έδινε προοπτική και παραμυθία.

Όμως ας μην μείνουμε εκεί στο φαντασιακό, στο οποίο μπορεί κανείς να διαλέξει άλλο δρόμο στην κοινή αφήγηση. Ας δούμε τα πραγματικά  περιστατικά και μην ξεχνάμε ότι η Ελλάδα ήταν σε άλλη εποχή πολύ πίσω από την υπόλοιπη Ευρώπη σαν ασπρόμαυρη ταινία 8χιλιοστών στην εποχή του ψηφιακού δίσκου! Ο Ανδρέας Παπανδρέου τιμά το συμβόλαιο με το λαό από την επόμενη ημέρα:

1. Η πρώτη κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ ορκίστηκε στις 21 Οκτώβρη και στις 22 Οκτώβρη γίνεται η αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης. Στις 15 Δεκέμβρη πραγματοποιήθηκε η πρώτη επίσημη επίσκεψη του Παλαιστίνιου ηγέτη, Γιάσερ Αραφάτ στην Αθήνα, όπου εκφράζεται η υποστήριξη της Ελλάδας για να αποκτήσουν πατρίδα οι παλαιστίνιοι (χρέος του Ανδρέα στα Εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα που στήριξαν το ΠΑΚ).
   
   
2. Εισοδηματική πολιτική με αυξήσεις των μισθών του ιδιωτικού τομέα, οι οποίες έφθαναν στο 37,5% στα μεροκάματα και 42,5% στους μισθούς (παράλληλα εξαγγέλθηκε και καθιερώθηκε η Αυτόματης Τιμαριθμικής Αναπροσαρμογής). Ανδρέας Παπανδρέου: «Εμείς θέλουμε να δημιουργήσουμε μια άλλη ποιότητα ζωής, μια ανθρώπινη ζωή στα χωριά και στις πόλεις. Εμείς θέλουμε να φτιάξουμε πόλεις που αξίζει να ζει κανείς. Θέλουμε να φτιάξουμε πάρκα, παιδικούς σταθμούς, ιατρικούς σταθμούς για την πλήρη περίθαλψη του πολίτη, του Έλληνα και τις Ελληνίδας. Θέλουμε να ανεβάσουμε το βιοτικό επίπεδο…».
   
   
3. Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΕΣΥ) «…Για να καταργηθούν τα προνόμια των ολίγων στην ιατρική, νοσοκομειακή και φαρμακευτική περίθαλψη. Για να προστατευθούν η μητέρα, το παιδί, τα γηρατειά….Την κοινωνικοποίηση της υγείας που συνεπάγεται την δωρεάν ιατρική, φαρμακευτική και νοσοκομειακή περίθαλψη, την προληπτική υγιεινή για όλους τους Έλληνες, την κατάργηση των ιδιωτικών κλινικών και όλων των προνομίων στην παροχή ιατρικών και νοσοκομειακών υπηρεσιών. Ένα σύστημα κοινωνικής ασφάλισης για υγεία, ατυχήματα, γηρατειά και ανεργία που να επεκταθεί σε όλους τους Έλληνες. Την προστασία της μητέρας και του παιδιού...».
   
   
4. Παιδεία. Θεσπίστηκε η δημοκρατική και συμμετοχική λειτουργία της εκπαίδευσης. Κατοχυρώθηκε η αυτοδιοίκηση των Τριτοβάθμιων Ιδρυμάτων, ιδρύθηκαν τα ΤΕΙ και δημιουργήθηκε ο θεσμός των Μαθητικών Κοινοτήτων.«Αποτελεί για μας η Παιδεία βάθρο και θεμέλιο της μεγάλης Αλλαγής, γι' αυτό θεωρούμε εθνική ντροπή το ρεκόρ του αναλφαβητισμού που είχε η χώρα μας σ' ολόκληρη την Ευρώπη...».
   
   
5. Κοινωνικό κράτος έλαβε ιδιαίτερη πρόνοια για τις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού. Οι άστεγοι, οι άποροι, τα άτομα με ειδικές ανάγκες απέκτησαν μια θέση στην κοινωνία και λήφθηκαν μέτρα για την περίθαλψη και επαγγελματική αποκατάστασή τους. Κατοχύρωση του 5θήμερου, 40ωρου και 4 εβδομάδων αδείας. Αύξηση στους κατώτατους μισθούς των συνταξιούχων.
   Επέκταση της ασφαλιστικής κάλυψης του ΙΚΑ σε όλη την Ελλάδα. Προστασία του εισοδήματος με την Αυτόματη Τιμαριθμική Αναπροσαρμογή. Αυτοτελή σύνταξη για την Αγρότισσα - Δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη προς όλους τους αγρότες. Δημιουργία Εθνικού Συστήματος Υγείας. Οργάνωση Δημόσιων Βρεφονηπιακών Σταθμών, Διακοπών για παιδιά οικογενειών με χαμηλό εισόδημα. ΚΑΠΗ. Μέτρα για την καταπολέμηση της ανεργίας και άλλα πολλά.
   
   

Αυτός ήταν ο μύθος, αυτός ήταν ο Ανδρέας, αυτό ήταν το ΠΑΣΟΚ! Οποιαδήποτε σχέση με σημερινά πρόσωπα και πράγματα είναι φανταστική καθώς λείπει η αφήγηση μιας νέας κοινωνικής ουτοπίας. Γι αυτό δεν ξεχωρίζει πλέον από τους συντηρητικούς σχηματισμούς.

Ο Ιταλός φιλόσοφος Ραφαέλε Σιμόνε αναφέρει ότι «ο σοσιαλισμός δεν είναι εφικτός παρά μόνον όταν ο κατατρεγμός ξεπερνάει την ευσπλαχνία, τα βάσανα ξεπερνούν τις ευχαριστήσεις και όταν το χάος επιβάλλεται στις συγκροτημένες δομές». Ο νέος σοσιαλισμός του 21ου αιώνα ξαναγεννιέται σήμερα με περίσσια ισχύ και δημιουργικότητα σε πολλές χώρες της Νότιας Αμερικής (Βολιβία, Ισημερινός, Βενεζουέλα).

ΥΓ. Όσοι προσπαθούν να αποδημήσουν τον πολιτικό Ανδρέα Παπανδρέου πρέπει να αντιπαρατεθούν και με τον επιστήμονα οικονομολόγο. Εκτός από τα βιβλία που παραθέτουμε υπάρχουν δεκάδες επιστημονικά άρθρα, επιτομές και μονογραφίες! Το τεράστιο αυτό επιστημονικό έργο πιστεύουμε ότι θα τροφοδοτήσει τις σοσιαλιστικές ιδεολογικές πλατφόρμες του μέλλοντος.

Βιβλία  Α.Γ. Παπανδρέου

• An Introduction to Social Science: Personality, Work, Community (Εισαγωγή στην Κοινωνική Επιστήμη: Προσωπικότητα, Εργασία, Κοινότητα), συνεργασία με τους A. Naftalin, B. Nelson, M. Sibley και D. Calhun. Εκδόσεις Lippincott, 1953, Αναθεωρημένες, 1957, 1961.
• Competition and its Regulation, (Ο Ανταγωνισμός και ο Ελεγχος του) , με τον J. T. Wheeler. Prentice Hall, 1954.
• Economics as a Science (Η Οικονομική σαν Επιστήμη) Lippincott, 1958.

Ελληνική μετάφραση από Α. Α. Λάζαρη, Ανωτάτη Βιομηχανική Πειραιά, 1960.

Ισπανική μετάφραση, "La Economica come Sciencia" από: J. R. Lasuen και M. Xacristan, Ediciones Ariel, 1961.

Ιταλική μετάφραση, "L' Economia come Scienza" από: Mario Arcelli, Editions L' Industria, 1962.

• Στρατηγική Οικονομικής Ανάπτυξης Ελλάδας, Έκδοση: Κέντρο Οικονομικών Ερευνών, Αθήνα, 1962. Μετάφραση στα Αγγλικά.
• Βασικές Αρχές Προτύπων στα Μακροοικονομικά, Έκδοση: Κέντρο Οικονομικών Ερευνών, Αθήνα, 1962.
• Introduction to Microeconomics Models,(Εισαγωγή στα Μακροοικονομικά Πρότυπα), Εκδοση: Κέντρο Οικονομικών Ερευνών, Αθήνα, 1965.

Ιταλική μετάφραση και σχόλια: "Introduzione ai Modelli Macroeconomici" από C. Linghini, Instituto Nationale per lo Studio della Conginatura, 1965.

• Δημοκρατία και Εθνική Αναγέννηση, Εκδόσεις Φέξη, Αθήνα, 1966.
• Toward a Totalitarian World? (Προς έναν Ολοκληρωτικό Κόσμο;)

Σουηδική μετάφραση: "Mot en Totalitar Varld?" , Στοκχόλμη Norsteds, 1969.

Νορβηγική μετάφραση: "Mot em Totalitaer Velden?" , με εισαγωγή του Finn Gystavsen, Oslo Baxfurlag, 1969.

Φιλανδική μετάφραση: "Hyvasti Demokratia" , Helsinki, Karjayhtyma, 1969.

Oλλανδική μετάφραση: "Neer een Totalitaire Wereld" , Utrecht Andwerpen: A. W. Bruna and Zoon, 1970.

• Man's Freedom, (Η Ελευθερία του Ανθρώπου) Νέα Υόρκη, Columbia University Press, 1970.

Ελληνική μετάφραση: Εκδόσεις Αγώνας, 1973.

• Democracy a Gun Point, (Η Δημοκρατία στο Απόσπασμα - Το Ελληνικό Μέτωπο) , Νέα Υόρκη: Double Day and Co, 1970.

Ελληνική μετάφραση: "Η Δημοκρατία στο Απόσπασμα" , Εκδόσεις Καρανάση, Αθήνα, 1974

Μεταφράσεις στα: Σουηδικά, Νορβηγικά, Δανικά, Φιλανδικά, και Γερμανικά.

Εκδόσεις Pelecan Books, Paperback.

• Paternalistic Capitalism, (Πατερναλιστικός Καπιταλισμός) , The University of Minnesota Press, 1972.

Ελληνική μετάφραση: "Πατερναλιστικός Καπιταλισμός" , Εκδόσεις Καρανάση, Αθήνα, 1974

Ιταλική μετάφραση: "Il Capitalismo Paternalistiko" , Μιλάνο, Isedi, Απρίλης, 1972.

Ισπανική μετάφραση: "El Capitalismo Paternalista" , Alianza Editorial, Mαδρίτη, 1973.

Γερμανική μετάφραση: "Kritik des Amerikanischen Kapitalismus" , Herder und Herder, Φραγκφούρτη, 1973.

Αραβική μετάφραση: "Autocratic Capitalism" , Al-talia, Publishing Co, Βηρυττός, 1973.

• Project Selection for National Plans με τον U. Zohar, (Επιλογή Επενδύσεων για Εθνικά Προγράμματα) , Νέα Υόρκη, Praeger Publishers, 1974.
• The Impact Approach to Project Selection με τον U. Zohar, (Η Μέθοδος των Επιπτώσεων στην Επιλογή των Επενδύσεων) , Νέα Υόρκη, Praeger Publishers, 1974
• Η Ελλάδα στους Έλληνες, Εκδόσεις Καρανάση, Αθήνα, 1976.
• Ιμπεριαλισμός και Οικονομική Ανάπτυξη, Εκδόσεις Νέα Σύνορα, Αθήνα, 1975.
• Μετάβαση στον Σοσιαλισμό, Εκδόσεις Αιχμή, Αθήνα, 1977, Β' Τόμος Έκδοση 1978.
• Για μια Σοσιαλιστική Κοινωνία, Εκδόσεις Αιχμή, Αθήνα, 1977, Β' Τόμος Έκδοση 1978.
• Il Socialismo Mediterraneo, (Ο Μεσογειακός Σοσιαλισμός) , Lerici, Cosenza, 1977.

ΝΟΜΠΕΛ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΟΝ ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ

Στις 18/10/1979 η Σουηδική Ακαδημία τιμά με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας τον ποιητή Οδυσσέα Ελύτη. Ο ποιητής εκφωνεί σύντομο λόγο στα γαλλικά ξεκινώντας ως εξής:

«Ας μου επιτραπεί, παρακαλώ, να μιλήσω στο όνομα της φωτεινότητας και της διαφάνειας. Επειδή οι ιδιότητες αυτές είναι που καθορίσανε τον χώρο μέσα στον οποίο μου ετάχθη να μεγαλώσω και να ζήσω. Και αυτές είναι που ένιωσα, σιγά - σιγά, να ταυτίζονται μέσα μου με την ανάγκη να εκφρασθώ. Είναι σωστό να προσκομίζει κανείς στην τέχνη αυτά που του υπαγορεύουν η προσωπική του εμπειρία και οι αρετές της γλώσσας του. Πολύ περισσότερο όταν οι καιροί είναι σκοτεινοί και αυτό που του υπαγορεύουν είναι μια όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ορατότητα. Δεν μιλώ για τη φυσική ικανότητα να συλλαμβάνει κανείς τ' αντικείμενα σ' όλες τους τις λεπτομέρειες αλλά για τη μεταφορική, να κρατά την ουσία τους και να τα οδηγεί σε μια καθαρότητα τέτοια που να υποδηλώνει συνάμα την μεταφυσική τους σημασιολογία. 0 τρόπος με τον οποίο μεταχειρίστηκαν την ύλη οι γλύπτες της Κυκλαδικής περιόδου, που έφτασαν ίσια-ίσια να ξεπεράσουν τηv ύλη, το δείχνει καθαρά. Όπως επίσης, ο τρόπος που οι εικονογράφοι του Βυζαντίου επέτυχαν από το καθαρό χρώμα να υποβάλλουν το "θείο"……………

Της αγάπης αίματα

Της αγάπης αίματα με πορφύρωσαν
Και χαρές ανείδωτες με σκιάσανε
Οξειδώθηκα μες στη νοτιά
των ανθρώπων
Μακρινή Μητέρα Ρόδο μου Αμάραντο

Στ' ανοιχτά του πέλαγου με καρτέρεσαν
Με μπομπάρδες τρικάταρτες και μου ρίξανε
Αμαρτία μου να 'χα κι εγώ
μιαν αγάπη
Μακρινή Μητέρα Ρόδο μου Αμάραντο

Τον Ιούλιο κάποτε μισανοίξανε
Τα μεγάλα μάτια της μες στα σπλάχνα μου
Την παρθένα ζωή μια στιγμή
να φωτίσουν
Μακρινή Μητέρα Ρόδο μου Αμάραντο

Κι από τότε γύρισαν κατά πάνω μου
Των αιώνων όργητες ξεφωνίζοντας
"Ο που σ' είδε στο αίμα να ζει
και στην πέτρα"
Μακρινή Μητέρα Ρόδο μου Αμάραντο

Της πατρίδας μου πάλι ομοιώθηκα
Μες στις πέτρες άνθισα και μεγάλωσα
Των φονιάδων το αίμα με φως
ξεπληρώνω
Μακρινή μητέρα Ρόδο μου Αμάραντο

Το Άξιον Εστί

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Συνθήκες
Οι εργαζόμενοι που εδώ και καιρό παλεύουν με τα αποτελέσματα της πραγματικής οικονομίας, βλέπουν με απογοήτευση τις κυβερνήσεις και τα μέσα μαζικής πληροφόρησης να κινητοποιούνται για την σωτηρία των τραπεζιτών και των χρηματιστών. Το ότι  οι εργαζόμενοι πληρώνουν πάντα τα σπασμένα δεν είναι κάτι καινούριο. Πλην της άμεσης φορολογίας, υπάρχει και η άδικη και συνεχώς αυξανόμενη έμμεση φορολογία. Επιπροσθέτως μια πρωτοφανής ύφεση απλώνεται παντού, στραγγαλίζοντας κάθε οικονομική δραστηριότητα και η ανεργία κτυπάει κόκκινο, ιδίως στους νέους.

Οι νέοι άνθρωποι από καιρό είχαν βιώσει την επερχόμενη κρίση με χαμηλούς μισθούς, ανασφάλιστη εργασία και γενικευμένη ανασφάλεια. Η τάση να παραμένουν στα πλαίσια της οικογένειάς τους για την εξασφάλιση της διαβίωσης του παγιώνεται πλέον.  Είναι σίγουρο ότι η κρίση που βιώνουμε θα επεκτείνει την αποθάρρυνση των νέων για ανεξαρτητοποίηση και των νέων ζευγαριών να κάνουν οικογένεια. Μέσα σε αυτό τον τεχνητό οικονομικό κυκεώνα, η επιλογή αυτή μοιάζει έλλογη, καθώς οι άνθρωποι που σχεδίαζαν τη ζωή τους και το μέλλον βρίσκονται ανήμποροι μπροστά στη χιονοστιβάδα των αρνητικών αλλαγών που σαρώνει τη ζωή τους. Ανεργία, μείωση εισοδημάτων, αβεβαιότητα  και πλήθος αρνητικών συναισθημάτων. Επιπλέον ακόμα λιγότερα παιδιά θα γεννηθούν. Το τεράστιο δημογραφικό πρόβλημα της χώρας θα οξυνθεί περισσότερο.

Πλέον όμως, δίπλα στο γιο έρχεται να προστεθεί και ο πατέρας και το οικογενειακό μαγαζί! Ένας πρωτόγνωρος αριθμός ανέργων δημιουργείται σε μια χώρα χωρίς πόρους ή πολιτική βούληση να προσφέρει το ελάχιστο σε αυτούς τους ανθρώπους. Παράλληλα η κρυφή ανεργία, από ανθρώπους που φαίνονται εργαζόμενοι, αλλά δεν έχουν εισόδημα, μεγαλώνει το αδιέξοδο.

Πέρα από τα αυτονόητα υπάρχει και μια διάσταση που πρέπει να δούμε. Είναι η άποψη ότι η ανεργία  επιφέρει από παροδικές ως και μονιμότερες αλλαγές στην ψυχική υγεία των ανθρώπων. Εδώ και πάρα πολλά χρόνια έχει τεκμηριωθεί, μεταξύ άλλων και από το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας, η ευθεία σχέση της ανεργίας με την κατάθλιψη, το άγχος και τη σωματοποίησή του.

Κατάθλιψη
Η κατάθλιψη είναι μια διαταραχή της διάθεσης, που εμφανίζεται με δυο μορφές, ως Μείζον καταθλιπτικό επεισόδιο (επεισοδιακή μορφή)  και ως Δυσθυμία, η οποία είναι ηπιότερη, χρόνια και παρουσιάζει διακυμάνσεις. Το 25% του πληθυσμού έχει βιώσει στη διάρκεια της ζωής του ένα τουλάχιστον επεισόδιο κατάθλιψης.

Αντίθετα η προσωρινή και συνηθισμένη συναισθηματική αντίδραση σε αγχογόνα γεγονότα της ζωής ονομάζεται μελαγχολία. Η κατάσταση αυτή δεν συνοδεύεται από συγκεκριμένη συμπτωματολογία και περνά σε λίγες ώρες ή μέρες.

Κατάθλιψη λοιπόν δεν είναι απλά η κακή διάθεση, αλλά μια έντονη και γενικευμένη ασθένεια με τα παρακάτω κύρια χαρακτηριστικά που αδιάλειπτα επιμένουν για τουλάχιστον δυο εβδομάδες και συνοδεύονται από έκπτωση της επαγγελματικής και κοινωνικής λειτουργικότητας:
•    Αρνητικό συναίσθημα, συνήθως λύπη και ανηδονία.
•    Αρνητική οπτική για τα πράγματα – ιδίως για τον εαυτό και το μέλλον.
•    Παθητική συμπεριφορά και απόσυρση από συνήθεις δραστηριότητες.
•    Απώλεια κίνητρων και ενδιαφέροντος (πιθανώς και σκέψεις για αυτοκτονία).
•    Ενοχλήσεις στο αυτόνομο (φυτικό) νευρικό σύστημα, όπως απώλεια όρεξης, κόπωση, αϋπνία, έλλειψη ερωτικής επιθυμίας.
•    Σωματικές ενοχλήσεις, πονοκέφαλος, δυσκολία στην αναπνοή, δυσκοιλιότητα κ.α.

Η ένταση και τη σοβαρότητα της κατάθλιψης κυμαίνεται. Τα αίτια μπορεί να είναι οργανικά, αφού πολλές ασθένειες και κάποια φάρμακα μπορεί να οδηγήσουν σε κατάθλιψη. Ωστόσο μπορεί να σχετίζεται με συνήθη γεγονότα της ζωής όπως ο αποχωρισμός, το διαζύγιο, η εφηβεία, η συνταξιοδότηση ή ακραίες καταστάσεις, όπως ο θάνατος κοντινού προσώπου, οι φυσικές και τεχνητές καταστροφές κ.α.

Η κατάθλιψη δεν είναι αδυναμία ή απώλεια της αυτοπεποίθησης, ούτε ελάττωμα του χαρακτήρα ή της προσωπικότητας. Τα αίτιά της, βάσει της βιολογικής θεωρίας, οφείλονται σε ανεπάρκεια δυο νευροδιαβιβαστών, της σεροτονίνης και της νοραδρεναλίνης. Ωστόσο η ψυχολογική ερμηνεία αποδίδει την κατάθλιψη σε μια μαθημένη αντίδραση στο περιβάλλον. Από την παιδική ηλικία, το μετέπειτα καταθλιπτικό άτομο, έχει μάθει να υποτιμά τον εαυτό του, με αποτέλεσμα να δαπανά πολύ ενέργεια για να «επιτύχει» και να το «αποδεχθούν». Η σκέψη του χαρακτηρίζεται από αρνητισμό για τον εαυτό, το περιβάλλον και το μέλλον του. Με την πρώτη αποτυχία ή κρίση, ιδίως στις διαπροσωπικές σχέσεις, βυθίζεται στην κατάθλιψη.

Φόβος
Ο φόβος είναι η δυσάρεστη αίσθηση που δημιουργεί η ψυχοσωματική αντίδραση σε κάποιο υπαρκτό κίνδυνο ή απειλή. Αποτελεί ένα συνηθισμένο συναίσθημα, αν και κατά γενική ομολογία, είναι δυσάρεστο. Ο πραγματικός λόγος που εμφανίζεται είναι για να προφυλάξει τον άνθρωπο από έναν πραγματικό ή υποθετικό κίνδυνο απώλειας της ζωής.

Ο φόβος λοιπόν είναι ένας επιβιωματικός μηχανισμός που έχει εξελίχθη από την εμφάνιση του ανθρώπου ως τις μέρες μας. Αρχικός σκοπός του ήταν η εξασφάλιση της ύπαρξης του αδύναμου προϊστορικού ανθρώπου, έναντι των θηρευτών του. Ως μηχανισμός περιλαμβάνει την ψυχολογική διάσταση, την υποκειμενική, δηλαδή αίσθηση φόβου και τις λεγόμενες φυσιολογικές μεταβολές που συμβαίνουν στο σώμα μας. Οι μεταβολές αυτές λαμβάνουν χώρα ως εξής: όταν αντιλαμβανόμαστε κάποιον κίνδυνο ή τον αναμένουμε ο εγκέφαλός μας στέλνει το μήνυμα απελευθέρωσης δύο χημικών ουσιών του οργανισμού, της αδρεναλίνης και της νοραδρεναλίνης που εκκρίνονται από τα επινεφρίδια. Με τη βοήθεια αυτών των ουσιών προκαλούνται λειτουργίες που αντιλαμβανόμαστε και ως σωματικά συμπτώματα, καθώς ο οργανισμός ετοιμάζεται να δώσει μάχη ή να τραπεί σε φυγή. Αυτές είναι 1) η αύξηση των παλμών της καρδιάς και της δύναμης των παλμών, που βοηθά στην αύξηση της ροής του αίματος, με αποτέλεσμα να βελτιώνεται η διανομή του οξυγόνου στους ιστούς και να αποβάλλονται τα άχρηστα προϊόντα από αυτούς, 2) η αλλαγή της ροής του αίματος, το αίμα απομακρύνεται από το δέρμα, τα δάκτυλα των χεριών και των ποδιών, 3) η αλλαγή της αναπνοής - γίνεται πιο γρήγορη και επιπόλαιη, γιατί οι ιστοί χρειάζονται περισσότερο οξυγόνο για να ετοιμαστούν για δράση, όταν εμφανίζεται κάποιος κίνδυνος, 4) η εφίδρωση, ώστε το δέρμα να γλιστράει και ο θηρευτής να δυσκολεύεται να αρπάξει το θύμα, επίσης να δροσίζεται το σώμα, όταν υπερθερμανθεί, 5) η διαστολή στις κόρες των ματιών, για καλύτερη όραση, 6) η μείωση της σιελόρροιας που προκαλεί αίσθηση ξηρότητας στο στόμα, 7) η μείωση της λειτουργίας του πεπτικού συστήματος, 8) η σύσφιξη πολλών ομάδων μυών, ώστε να προετοιμασθούν για έντονη προσπάθεια και 9) η γενική δραστηριοποίηση του μεταβολισμού για τη διασφάλιση περισσότερης ενέργειας.

Είμαστε ο μοναδικός οργανισμός, που συνειδητοποιεί την ύπαρξή του και την πιθανότητα να πάψει να ζει. Ο φόβος είναι το τίμημα αυτής της συνειδητότητας. Ο άνθρωπος είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος σε κάθε απειλή ή σε ότι εκλάβει ως απειλή. Σήμερα, στην εποχή της εικόνας, τα μάτια μας πλέον αποτελούν τα τηλεοπτικά ΜΜΕ και αυτά γνωρίζουν τις αδυναμίες μας. Ξέρουν καλά ότι λίγη υπερβολή κάνει τη διαφορά και μας έλκει την προσοχή.

 Το υπερβολικό και χρόνιο άγχος μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα στη σωματική και ψυχική υγεία, καθώς και σε προβλήματα συμπεριφοράς. Τα ενδεικτικά προβλήματα υγείας που ενδέχεται να προκαλέσει αφορούν το καρδιοαναπνευστικό σύστημα (ισχαιμική προσβολή, έμφραγμα του μυοκαρδίου, άσθμα, ιδιοπαθή υπέρταση), το γαστρεντερικό (γαστρίτιδα, έλκος στόμαχου, έλκος δωδεκαδάκτυλου, ελκώδης κολίτιδα, ευερέθιστο έντερο) και τις ασθένειες του κεντρικού νευρικού συστήματος (νευρώσεις, ψυχώσεις). Επίσης προβλήματα όπως οι κεφαλαλγίες, η τριχόπτωση, οι στοματικές και δερματικές παθήσεις, οι μυϊκές συσπάσεις ή τα νευρικά τικ, η ευερέθιστη κύστη, η αμηνόρροια, η πρόωρη εκσπερμάτιση ή η ανικανότητα συχνά οφείλονται στη χρόνια ή ακραία επίδραση στρεσσογόνων παραγόντων.

Επιπλέον οι άνθρωποι που βρίσκονται σε δυσχέρεια να ικανοποιήσουν τις βασικές τους ανάγκες είναι πιθανό να παραμελήσουν τις προληπτικές επισκέψεις σε γιατρούς, ιδιαίτερα όσοι είναι ανασφάλιστοι. Συνεπώς τα συνήθη ιατρικά προβλήματα μπορούν να εξελιχθούν σε σοβαρές ασθένειες, με ότι αυτό συνεπάγεται και να ανατροφοδοτήσουν το γενικό άγχος του ανθρώπου. Στις πολύ σοβαρότερες περιπτώσεις τα οικονομικά αδιέξοδα, τα άλυτα προβλήματα υγείας, η κατάθλιψη και το άγχος αποτελούν παράγοντες υψηλού κινδύνου για αυτοκτονία. 

Επίλογος
Πολιτική είναι το να μιλάς επί των πραγματικών προβλημάτων και να εξετάζεις λύσεις. Πολιτική είναι να εφαρμόζεις τις λύσεις, αν σε επιλέξουν οι πολίτες. Πολιτική είναι να διορθώνεις τα λάθη που έκανες. Όλα τα παραπάνω είναι πολιτική – κυρίως επειδή η υγεία και η ασθένεια έχουν έντονα ταξικά χαρακτηριστικά και επειδή η τάση των τελευταίων δεκαετιών είναι η ιδιωτικοποίηση της Υγείας με την παράλληλη διατήρηση ενός αποσαρθρωμένου δημόσιου συστήματος υγείας, που θα λειτουργεί ως διαφημιστής των ιδιωτικών νοσοκομείων. Αυτή είναι μια ολέθρια επιλογή που δεν συμβαδίζει με το όραμα του κοινωνικού κράτους, λειτουργεί αντιπαραγωγικά για την οικονομία και θα συμβάλλει στην εξαθλίωση μερίδας του πληθυσμού της χώρας.

AY CARMELA!

«EL EJERCITO DEL EBRO» - «Η Στρατιά του Ebro»

Ένα από τα πιο γνωστά εμβατήρια που τραγουδούσαν οι ηρωικοί μαχητές του Δημοκρατικού Στρατού Ισπανίας. Η μελωδία του τραγουδιού προέρχεται από ένα ισπανικό παραδοσιακό τραγούδι, ενώ οι στρατιώτες των μονάδων άλλαζαν τα στιχάκια ανάλογα με την περίσταση. Στο εμβατήριο αυτό, οι στρατιώτες τραγουδούν την αποφασιστικότητά τους για τη μάχη που έρχεται, ενώ ταυτόχρονα στο πρόσωπο της Carmela, εξυμνείται η γυναίκα που συμβολίζει την ειρηνική και δημιουργική ζωή.

Ο πόλεμος είναι φρικτή εμπειρία και όσοι τον εξυμνούν παράφρονες. Η ιστορία του Ισπανικού εμφύλιου πολέμου είναι λίγο γνωστή, πολύ σκληρή και δραματική. Άνοιξε πληγές που δεν έχουν επουλωθεί μέχρι σήμερα. Διαποτίζεται ωστόσο από αντιφάσεις και ασύλληπτες για τη σημερινή εποχή υπερβάσεις – σταγόνες από αυτές θα ήταν αρκετές για να αλλάξει η ζωή μας!

Η «Στρατιά του Ebro» ήταν ο μεγαλύτερος στρατιωτικός σχηματισμός του Ισπανικού Δημοκρατικού Στρατού κατά τη διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου. Στις τάξεις της πολέμησαν, εκτός από τους Ισπανούς δημοκρατικούς, χιλιάδες ξένοι εθελοντές που συγκροτούσαν τις «Διεθνείς Ταξιαρχίες».

Στην μάχη του Ebro ο ελληνικός και ο αμερικανικός λόχος βρίσκονται εγκλωβισμένοι μέσα σε έναν εχθρικό κλοιό. Εκεί λαμβάνεται και η μεγάλη απόφαση να επιχειρήσουν μία απελπισμένη έξοδο. Πολεμώντας άγρια για δύο μερόνυχτα, καταφέρνουν να απεγκλωβιστούν και να ενωθούν με τα υπολείμματα των Κυβερνητικών, αφήνοντας όμως πίσω τους 20 Έλληνες νεκρούς και ολόκληρο σχεδόν τον αμερικανικό λόχο.

Πενήντα τρεις εθνότητες αναφέρεται πως εκπροσωπήθηκαν στις Διεθνείς Ταξιαρχίες στον Ισπανικό Εμφύλιο, που ξεκίνησε με πραξικόπημα του εθνικιστή στρατηγού Φρανθίσκο Φράνκο που ανάτρεψε τον Πρόεδρο της 2ης Ισπανικής Δημοκρατίας Μανουέλ Αθάνια. Το πολιτικό εύρος των Δημοκρατικών Δυνάμεων ήταν μεγάλο, από Φιλελεύθερους αστούς μέχρι Κομμουνιστές και Αναρχικούς επαναστάτες. Οι εθνικιστές υποστηρίζονταν από την Φασιστική Ιταλία και την Ναζιστική Γερμανία οι οποίοι προσέφεραν συνεχώς και αδιάλειπτα το καλλίτερο ως τότε πολεμικό υλικό στον κόσμο και ειδικές δυνάμεις.  

Οι Έλληνες εθελοντές των Διεθνών Ταξιαρχιών αριθμούσαν γύρω στα 300-400 άτομα. Η πρώτη ομάδα των εθελοντών έφτασε στην Ισπανία το 1936 και ενσωματώθηκε στον «Βαλκανικό Λόχο» που αποτελείτο από Γιουγκοσλάβους. Ωστόσο υπήρχαν και αρκετοί οι οποίοι ενσωματώθηκαν σκόρπιοι σε άλλους λόχους, ανάλογα με την χώρα προέλευσής τους (πχ οι Έλληνες εξ Αμερικής υπηρέτησαν στο τάγμα «Αβραάμ Λίνκολν», ενώ εκείνοι από την Αγγλία έμειναν στο αγγλικό). Στα μέσα του 1937 συγκροτείται πλέον επίσημα ο Ελληνικός Λόχος «Ρήγας Φεραίος», υπό την διοίκηση του Γιάννη Παντελιά. Από τα ονόματα των 278 Ελλήνων εθελοντών που σώζονται μέχρι σήμερα, οι 78 πέθαναν πολεμώντας στην Ισπανία.

Έλληνες από την 15ΔΤ στον Ebro 

(από τα αρχεία της American Lincloln Brigade)

Στα 1938, με την αναγκαστική αποχώρησή τους η Πασιονάρια (Ντολόρες Ιμπαρούρι) στον αποχαιρετιστήριο λόγο της, απευθύνθηκε σ` αυτούς: «Σύντροφοι των Διεθνών Ταξιαρχιών. Λόγοι πολιτικοί, αίτια κρατικά, το συμφέρον αυτής της ίδιας της υπόθεσης για την οποία χύσατε το αίμα σας με απεριόριστη γενναιοδωρία, σας στέλνουν τώρα πίσω, μερικούς από σας, στην πατρίδα σας, άλλους σε αναγκαστική εξορία. Μπορείτε να φύγετε περήφανοι. Είσαστε η ιστορία. Γίνατε πρόσωπα μυθικά. Είσαστε το ηρωικό παράδειγμα της σταθερότητας και της διεθνούς απήχησης της Δημοκρατίας. Δεν θα σας ξεχάσουμε και όταν βγάλει φύλλο και πάλι το δένδρο της ελιάς, το δένδρο της ειρήνης, και αυτά μπλεχτούν με τα φύλλα της δάφνης για τη νίκη της Ισπανικής Δημοκρατίας, ελάτε πάλι πίσω». Τον Απρίλιο του 1939, ο εμφύλιος έληξε με την πλήρη επικράτηση των φρανκιστών.